گورستان های شوشتر را چگونه به آرامستان های زیبا تبدیل کنیم؟

 

شهرها در طول تمامی تاریخ ، محل زیست و به تبعیت از آن محل آثار حیات اجتماعی و تمدنی بوده و در این میان گورستان ها از گذشته های دور که برای ما جا مانده اند همانند موزه های انسانی هستند که در برخی از آنها شاهد آثار فاخر هنری و تاریخ هویت انسانی هستیم. از این رو مقوله گورستان در زندگی بشری ، چیزی نیست که بتوان فارغ از آن شد و بر اهمیت ذاتی آن چشم پوشید.

گورستان ها در همه جا ، مکانی برای دفن اموات هستند. همه اقشار جامعه ، با هر سطح و مقامی و از هر طبقه و گروهی که باشند،به عنوان مراجعه کننده در این مکان ها حضور می یابند. عمده مراجعه کننده گورستان ها ، دو گروه عمده را تشکیل می دهند: زائرین ، که برای زیارت اهل قبور به گورستان مراجعه می کنند و گروه دوم کسانی که برای انجام مراسم کفن و دفن عزیزان در گذشته شان به این اماکن مراجعه می کنند.

اما با نگرش نوین و توجه خاصی که مدیران سازمان گورستان های کشور بر این اماکن خاص دارند و اطلاق واژه ی” آرامستان” به جای” گورستان”، باور عمومی نسبت به آنها در حال تغییر است و برای عموم مردم دیگر گورستان جایی به دور از شهر و متروکه نیست که تنها مقبره ی افراد متوفی در آن قرار گرفته باشد، بلکه این اماکن به جایی برای گذراندن وقت ، فضایی معنوی برای آرامش و تعقل و تعمق در بحبوهه زندگانی سخت ماشینی و مکانیکی نیز تبدیل شده است.

از این رو پرداختن به ساماندهی و یکپارچه سازی آرامستان ها ضرورتی است که لازم و حیاتی به نظر می رسد.

در حالت کلی و از نقطه نظر مدیریت شهری ، نیازها و مشکلات گورستان ها به دو دسته کالبدی و روانی تقسیم بندی می شوند:

محیط کالبدی و فیزیکی گورستان ها خود بر دو بخش محیط داخلی و محیط بیرونی تقسیم می گردد. طراحی و ساماندهی این محیط ها به لحاظ معماری و کاربردی باید به گونه ایی باشد که مراجعین با کمترین اتلاف وقت و انرژی بتوانند از خدمات ارائه شده استفاده کنند.

طراحی و ساماندهی معماری گورستان باید به صورتی باشد که از لحظه ورود خودروی حمل متوفی تا آخرین لحظه خروج همراهان ، در تشریفات تدفین و به خاک سپاری و انجام امور اداری مربوطه ، مشکل و مانعی به وجود نیاید . تعریف محوطه پارکینگ برای خودروی همراهان و محلی برای حضور مشایعت کنندگان ، سالن برگزاری نماز میّت و مسیر ویژه مشایعت متوفی از مواردی است که باید در طراحی معماری، پیش بینی و اجرا شود تا بهترین خدمات در کمترین زمان به مراجعه کنندگان ارائه شود.

در تعریف محیط بیرونی باید این نکته را متذکر شد که چشم انداز بیرونی گورستان و موقعیت جغرافیایی آن ، علاوه بر این که بر فضای عمومی شهر تأثیر می گذارد و باعث زیبا و یا نازیباتر شدن شهر می شود ، به لحاظ روانی بر مراجعه کنندگان به آن محل نیز تأثیر فراوان دارد.

طراحی فضای سبز مناسب ، تعریف امکانات رفاهی و خدماتی و فراهم نمودن فضایی آرام و معنوی ، می تواند علاوه بر کاستن فشارهای روحی و روانی مراجعین و همراهان متوفی ، بیانگر هویت آرامستان نیز باشد.

همچنین آرامستان ها را باید شکلی از پارک در نظر گرفت و در طراحی فضای سبز آن ، موارد زیادی از قبیل نوع درخت ، شکل و پوشش گیاهان ، سیستم آبرسانی ، میزان باد و شرایط جوی و هرس درختان و چمن موجود را در نظر گرفت. موارد یاد شده در تخصص گروه های کارشناسی فضای سبز است که باید در تمامی آرامستان ها این موارد به دست کارشناسان مربوطه سپرده شود ، چرا که پرداختن به تمامی این موارد ، فراتر از وظایف سازمان آرامستان هاست. مسایلی مانند بهبود و زیباسازی محیط ، آب نماها ، حوض ها ، میادین، مجسمه ها و یادمان ها، تابلوهای راهنمایی و رانندگی و تابلوهای معرفی بخش های مختلف آرامستان ، از جمله مسایلی است که باید به دست دیگر نهادها و سازمان های شهرداری ها و گروه های کارشناسی آنان مرتفع گردد.

نکته ی بعدی در طراحی و ساماندهی کالبدی گورستان ها، مکانیزه کردن خدمات اداری است. ارائه بهترین خدمات در کمترین زمان به مشتری ، شعار تمام ادرات و سازمان هاست. اما مراجعه کنندگان به گورستان ها با توجه به حالات روحی و آلامی که دارند ، از شرایط ویژه تری برخوردارند و اتلاف وقت در بخش های اداری و مسیر انجام مراسم خاکسپاری می تواند باعث بیشتر شدن تألمات آنها گردد. به همین دلیل مکانیزه کردن این خدمات راه حل مناسبی برای کاستن این تبعات است.

انجام تشریفات کفن و تدفین متوفی نیز باید در شأن یک انسان صورت گیرد. توجه به آموزه های دینی و احکام مربوط به کفن و دفن ، شست و شوی متوفی و کَفَن کردنش ، همین طور مسائل مربوط به خاک سپاری و انجام شعائر آن باید به بهترین صورت و در نهایت احترام به بازماندگان متوفی انجام شود.

مورد مهم دیگری که باید در بررسی مسایل و مشکلات آرامستان ها از جنبه فرهنگی مورد توجه قرار گیرد، تفکیک مذهبی متوفیان است. در جاهایی که هموطنان شیعه و سنی و برخی مذاهب دیگر در کنار هم زندگی می کنند،باید تفاوت فرهنگی در آداب تشییع و به خاک سپاری در نظر گرفته شود. به عنوان مثال در میان اهل تسنن گذاشتن سنگ قبر ، چندان مورد توجه نیست و قبرهای این هموطنان معمولاً بدون سنگ قبر است. توجه به این تفاوت های فرهنگی و اجتماعی و پیش بینی و طراحی راه کارهایی برای ارائه مناسب خدمات به همه مذاهب موجود ، از جمله موارد مهم در این زمینه است.

مسیر ها و جاده های آرامستان ها از جمله مسیرهای پرتردد و شلوغ است. راه ها و مسیرهای منتهی به آرامستان ها مربوط به سال ها قبل است. زمانی که جمعیت شهری بسیار کمتر از امروز بود و این جاده ها جوابگوی نیاز آن زمان بودند. اما امروزه با افزایش جمعیت شهری ، افزایش بار ترافیکی در رفت و آمد به آرامستان ، مشکلات بی شماری رقم می زند. در مناسبت های خاص ، پنج شنبه و جمعه های آخر سال و روزهای ویژه ، مسیر تردد آرامستان ها پر ترافیک است و رفت و آمد در این مسیرها معمولاً با ساعت ها توقف و راه بندان مواجه است.

ساماندهی و تعریض جاده ها و راه های منتهی به آرامستان ها و پیش بینی مسیرها و جاده های فرعی جهت پیشگیری از ترافیک سنگین ، از جمله راه کارهایی است که شهرداری باید در ارتباط با آرامستان ها به انجام برسانند.

بهداشت در گورستان ها ، مقوله ایی جدی است و پرداخت اصولی و ریشه ایی به آن ، لازم و ضروری به نظر می رسد. باید مسایل بهداشتی همانند جاهایی نظیر بیمارستان ها و مراکز پزشکی ، در آرامستان ها نیز در اولویت باشد.

آمبولانس حمل متوفی از جمله بارزترین نمونه های این مورد است. ممکن است با آمبولانسی که یک فرد درگذشته با یک بیماری واگیردار نظیر هپاتیت و ایدز منتقل شده ، یک بیمار با حمله قلبی هم حمل شود . در این صورت بدون ضد عفونی کردن آمبولانس ها ممکن است بیمار بعدی نیز دچار عفونت شود و یا آن بیماری واگیر دار را بگیرد. رعایت بهداشت ضد عفونی کردن مداوم وسایل و تجهیزات آمبولانس ها ، راه کار مناسبی برای پیشگیری از این مسایل است.

همچنین آب که برای شست و شوی جنازه ها در آرامستان ها استفاده می گردد ، ممکن است عوامل بیماری زا و مسمومی در این آب موجود باشد و تصفیه نکردن و رهاسازی دوباره این آب در طبیعت می تواند به آلوده کردن آب های سطحی و زیر زمینی محدوده آرامستان ها بیانجامد و باعث انتقال بیماری های مختلفی گردد.

طراحی و ساخت تصفیه خانه هایی در خود آرامستان برای تصفیه آب های مصرفی ، می تواند از شیوع و انتقال بسیاری از بیماری ها و همچنین از آلوده سازی سطحی و زیرمینی جلوگیری کند.

با رعایت تمامی این موارد است که می توان “گورستان” ها را تبدیل به ” آرامستان” هایی کرد که که هم متوفیان مدفون در آن ، از آرامش روحی برخوردار شوند و هم زندگان و زائرین این اماکن ، با حضور در آن از حسی معنوی لبریز شوند .

 

0 دیدگاه ثبت شده در “گورستان های شوشتر را چگونه به آرامستان های زیبا تبدیل کنیم؟”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرسنجی

به نظر شما بیشترین و مهمترین مشکل شوشتر که از نماینده مجلس انتظار دارید پیگیری کند چیست؟

مشاهده نتایج

Loading ... Loading ...

نظر سنجی

نظر شما در مورد سیستم جدید و قالب سایت پیک شوشتر چیست؟

مشاهده نتایج

Loading ... Loading ...

سرویس عکس پیک شوشتر